Spirinolacton voor vrouwen met acne

Spirinolacton kan worden toegepast bij hormonale acne bij vrouwen, wanneer andere conventionele middels zoals antibiotica, orale anti-conceptiepil en isotretretinoïne eerder gefaald hebben of niet mogen worden voorgeschreven.  Spironolacton is officieel geregistreerd voor de behandeling van patiënten met hoge bloeddruk en hartfalen, maar niet tegen acne. Het middel wordt “off-label” voorgeschreven door dermatologen omdat er inmiddels veel klinische onderzoeken en praktijkervaring mee is opgedaan. Spirinolacton wordt niet voorgeschreven aan mannen met acne

Vrouwen mogen niet zwanger worden als ze spirinolacton gebruiken

Een geschikte vorm van anticonceptie is noodzakelijk wanneer vrouwen het middel gaan gebruiken. Dit kan een orale anticonceptiepil of een spiraal zijn. Het middel is teratogeen, dat wil zeggen, dat het belangrijke orgaanschade kan toebrengen aan het ongeboren kind tijdens oraal gebruik.

Hoe herkent u hormonale acne?

De diagnose van hormonale acne kan vastgesteld worden door uw arts of dermatoloog. We zien bij volwassen vrouwen rode ontstoken soms pijnlijke puskoppen en/of -bulten op de wangen, onderkaken, kin en hals. Typisch is het ontstaan en verergering tijdens de menstruaties. Een andere term voor hormonale acne is ook wel “acne tarda”, omdat het nog aanwezig is na de puberteit tot ver in de volwassen leeftijd (21^ste – 40^ste  jaar)

Hoe werkt spirinolacton bij acne?

Spirinolacton is een hormoonremmend middel. Het remt specifiek de androgene hormonen bij vrouwen die een belangrijke rol blijken te spelen bij de overmatige talgproductie en acnevorming. Spirinolacton remt dus uiteindelijk de talgproductie wat leidt tot minder verstopte talgklieren, poriën en ontstekingen.

Hoe moet ik spironolacton gebruiken?

De dosis ligt tussen de 50 en 200 mg per dag. Lage doseringen, bijvoorbeeld 25 mg per dag, kunnen ook worden toegepast bij acne, afhankelijk van de ernst van de acne en de voortgang van de behandeling. Hogere doseringenworden vaker gebruikt bij vrouwen met hirsutisme, een hormonale vorm van overbeharing. Spironolacton wordt ingenomen na de maaltijd, met een glas water.

Wat zijn de verwachte resultaten van spironolacton?

Het kan tot 3 maanden duren voordat verbetering van acne te zien is/ kan worden gezien. Bij hirsutisme dient de behandeling minimaal 6 maanden te worden voortgezet vooraleer resultaten kunnen worden geboekt. Het resultaat van de behandeling hangt af van een aantal factoren, zoals de aard en de ernst van de acne, de dosering, het al dan niet optreden van bijwerkingen, etc.

Wat zijn de mogelijke bijwerkingen van spironolacton?

Veel voorkomend

Het optreden van bijwerkingen is afhankelijk van de hoogte van de dosis. Hoe hoger de dosis hoe meer kans op bijwerkingen. Veelvoorkomende bijwerkingen bij premenopauzale vrouwen zijn gevoelige borsten en onregelmatige menstruatie.  Deze bijwerkingen kunnen spontaan in de loop van de behandelperiode verminderen. Het innemen van een anticonceptiepil (OAC) of het plaatsen van hormoon afgevende spiraal kan de symptomen ook doen verminderen.  Deze medicatie kan ook een daling van de bloeddruk bij het opstaan veroorzaken wat kan leiden tot duizeligheid. Zeldzame bijwerkingen zijn huiduitslag, slaperigheid, vermoeidheid, hoofdpijn, verlies van libido en coördinatieproblemen. Omdat spironolacton ook een plaspil is, kunt u merken dat u vaker moet plassen.

Zeldzaam

In zeldzame gevallen kunnen we verhoging zien van het kaliumgehalte in het bloed. Dit kan vooral optreden bij patiënten ouder dan 45 jaar met hart- en nierproblemen en bij mensen die andere middelen nemen die het kaliumgehalte kunnen doen stijgen. Ook kunnen er lever-of nierfunctiestoornissen optreden maar mochten ze optreden worden ze via regelmatige bloedcontroles wel gedetecteerd. Goed te weten is dat eventuele stoornissen in het bloed allemaal weer zullen verdwijnen als u weer stopt met het middel.

Welke voorzorgsmaatregelen moet ik nemen?

• Vrouwen in de geslachtsrijpe leeftijd dienen een geschikt anticonceptiemiddel te gebruiken, een pil of een spiraal. U mag tijdens de gehele behandelperiode met sprinolacton niet zwanger worden. Het gelijktijdig gebruik van een anticonceptiepil kan eventuele hormonale bijwerkingen doen verminderen en zelfs de effectiviteit van spirinolacton doen vergroten
• U dient regelmatig (bij start en iedere 3-6 maanden) uw bloeddruk te (laten) controleren en uw bloed te laten controleren op kaliumgehalte, lever-en nierfuncties
• Beperk alcoholgebruik omdat alcohol enkele bijwerkingen kan doen verergeren zoals duizeligheid

Wie mogen spirinolacton niet gebruiken?

• Vrouwen die zwanger zijn of een zwangerschapswens hebben
• Vrouwen met hart, -lever-en nierfunctiestoornissen

Welke medicijnen mag ik niet gebruiken tijdens het gebruik van spirinolacton?

De volgende medicijnen kunnen interacties hebben met spirinolacton. Overleg met uw arts indien u één of meer van de volgende medicijnen gebruikt:

• Plastabletten (zoals hydrochloorthiazide)
• Kalium supplementen
• ACE remmers (zoals quinalapril, captopril)
• Bloeddrukverlagende middelen (zoals chloorthalidon)
• Digoxin
• Trimethoprim en trimethoprimsulfamethoxazol

Wanneer dient u uw arts te waarschuwen?

Waarschuw uw arts of apotheker indien u bijwerkingen bemerkt waar u zorgen over maakt en/of die niet in de bijsluiter vermeld staan

Met dank aan

Dr Sue Ann Chan, dermatoloog